INTRODUCTIE
Een poosje terug wandelden we door de Groesbeekse bossen toen we het ronkende geluid hoorden van een aantal kettingzagen. 'Wat was hier nu weer aan de hand?', was onze eerste gedachte. Tijdens een gesprek met een van de zagers ontdekten we dat het particulieren waren die met een aanhangwagen een bepaald perceel(tje) hadden toegewezen gekregen waar ze gemerkte (gebleste) bomen mochten omzagen.

Hoe werkt dat systeem van percelen van staatsbosbeheer en wie mogen er allemaal zagen en wanneer en in welke gebieden. Ook met deze vragen klopte ik aan bij staatsbosbeheer die me uitvoerig van de antwoorden voorzag. 

DUNNINGSBLOKKEN EN HET BRANDHOUT VOORWERK
Zoals je kunt lezen op de pagina 'Dunningsblokken van Staatsbosbeheer in de Groesbeekse bossen' wordt er ieder jaar een deel van het bos onder handen genomen voor regulier onderhoud. 

Tegenwoordig doet Staatsbosbeheer dat steeds minder zelf, maar coördineert ze het meer zodat anderen het zaag- en kapwerk doen. Wel doen ze nog het snoeiwerk.


Als Staatsbosbeheer het niet zelf doet, wie gaan er dan wel met de kettingszaag in de weer? Dat zijn eigenlijk twee groepen. De ene groep bestaat uit particulieren uit de omgeving en de tweede groep bestaat uit professionele aannemers. 

Omdat van oudsher vooral de Groesbekenaren vaak in hun eigen bos gingen om brandhout te halen voor de winter, wordt deze traditie nog in zekere zin in stand gehouden. Mensen uit de omgeving mogen voor een klein prijsje in een geblest perceel hun brandhout bij elkaar zagen. Het gaat hier dan om partijen van 5 tot 10 kubieke meter per perceel. 

Dit brandhoutzagen door particulieren vindt niet plaats in het dunningsblok dat hoort bij een bepaald jaar, maar in het dunningsblok van het jaar erop. Als een soort voorwerkers halen ze de kleinere boompjes weg. De afspraken voor een perceel worden geregeld met de lokale boswachters.

DE AANNEMERS
Het grotere werk wordt niet gedaan door particulieren, maar door aannemersbedrijven. Zij gaan wel aan het zagen in de dunningsblokken die bij een bepaald jaar horen en nemen dan ook grotere bomen mee. De afspraken voor deze werkzaamheden/percelen worden niet gemaakt door de lokale boswachters maar door de landelijke afdeling Dienstverlening van Staatsbosbeheer. De bomen met rode stippen worden veelal door de aannemers omver gezaagd.

TIJDSPLANNING
De kapwerkzaamheden met een kettingzaag mogen alleen plaatsvinden in de periode van 1 oktober tot 15 maart. Al anderhalf jaar van te voren worden in de zomer de bomen geblest in de dunningsblokken van twee jaar verder. Op die manier kunnen de particulieren voor het brandhout al in de aankomende winter in dunningsblok + 1 beginnen, en kunnen de aannemers in het huidige dunningsblok starten.

HOEVEELHEDEN
Regulier wordt er gemiddeld zo'n 3500 m³ hout per jaar verwijderd. Dit is wel afhankelijk van de grootte van het dunningsblok. Je kunt zeggen dat er gemiddeld per jaar 8 m³ per hectare aan hout bijgroeit. Zodra er dan weer een dunningsblok aan de beurt is, is er dan ook 32 m³ hout per hectare bijgegroeid. Per saldo groeit er méér boom bij dan dat er tijdens het reguliere onderhoud wordt weggezaagd.

Foto's door auteur gemaakt in de bossen van Groesbeek.